Uit onderzoek blijkt dat een systematische benadering van beoordeling ten behoeve van het leren het leerresultaat van leerlingen kan verbeteren, waardoor dit onderwerp de hoogste prioriteit verdient. Wij spraken met de expert op dit gebied bij itslearning, Alice Andersen, over beoordelen ten behoeve van het leren. Maar eerst stellen we de vraag: wat is beoordeling ten behoeve van het leren?

Inger Alice Andersen
is docente van beroep en heeft een vervolgopleiding gedaan op het gebied van studentbeoordeling aan de Hogeschool van Lillehammer. Voordat zij bij itslearning begon, werkte zij 13 jaar als docente in het voortgezet onderwijs. Gedurende haar carrière heeft zij een passie ontwikkeld voor beoordeling.Inger Alice verwijst naar professor Dylan Wiliam bij haar uitleg over het concept. Wiliam definieert beoordeling ten behoeve van het leren als “hoogwaardige informatie verzameld door docenten tijdens het lesgeven waarmee zij hun manier van lesgeven kunnen aanpassen om beter te voldoen aan de leerbehoeften van hun studenten.”

De kern is wat je samen met je studenten doet, en hoe je het leren bevordert door beoordeling en feedback.

“Als docent beoordeel je allerlei opdrachten, toetsen en presentaties, maar wellicht moet je jezelf afvragen of de tijd die je hieraan besteedt in verhouding staat tot het verwachte leereffect,” aldus Alice. “Misschien besteden we te veel tijd en energie aan beoordeling nadat het leren heeft plaatsgevonden en te weinig tijd aan tussentijdse evaluatie?"

Niet tijdverslindend

Veel docenten verbinden beoordeling met enorme stapels papier en geschreven materiaal, maar dat hoeft niet perse het geval te zijn. Gymdocenten zijn vaak experts op het gebied van beoordeling ten behoeve van het leren – vaak zonder het zelf te weten – omdat zij ernaar streven om hun studenten een gevoel van beheersing bij te brengen en hen goede feedback geven, zoals goede adviezen over hoe zij zich kunnen verbeteren of kunnen oefenen, om dit te bereiken. De gymdocent fungeert eerder als een coach dan als een scheidsrechter. De belangrijkste beoordeling vindt plaats tijdens het leren, niet nadat de studenten klaar zijn met het leren.

“Natuurlijk moeten wij resultaten blijven beoordelen en een goede feedback geven op grotere opdrachten, maar we moeten niet vergeten dat beoordeling ten behoeve van het leren veel meer omvat,” legt Alice uit. "De meeste docenten passen beoordeling ten behoeve van het leren in de één of andere vorm toe, maar dit kan vaak veel systematischer en doelgerichter."

Vaak wordt gedacht dat beoordeling ten behoeve van het leren veel tijd kost, maar dat hoeft niet zo te zijn. Tijdens haar trainingen laat Alice aan docenten zien hoe zij over kunnen stappen op andere manieren van lesgeven.

“Het gaat er niet om dat je meer moet doen, maar hoe je nieuwe methodes en technieken toepast om meer te doen in kortere tijd. Het belangrijkste is om tijd vrij te maken voor planning en contact met studenten.”

itslearning en beoordeling ten behoeve van het leren

Docenten hebben verschillende methodes nodig om studentvaardigheden in kaart te brengen om gaten in het begrip te ontdekken, en itslearning kan hieraan bijdragen met vele hulpmiddelen. Als studenten itslearning actief gebruiken tijdens hun leren, krijgt de docent heel veel informatie over welke richting zij op moeten gaan of hoe zij hun manier van lesgeven moeten aanpassen. Het is vaak al voldoende om de juiste vragen te stellen om erachter te komen wat de studenten hebben begrepen.

Studentdeelname staat centraal tijdens het beoordelen, en itslearning biedt uitstekende mogelijkheden voor zowel eigen beoordeling als beoordeling door medestudenten. Veel docenten hebben een goede kennis van de itslearning hulpmiddelen, maar hebben tips nodig over hoe zij deze op creatieve wijze kunnen gebruiken bij beoordeling ten behoeve van het leren. Inger Alice laat zien hoe itslearning kan worden gebruikt als leerhulpmiddel voor studenten, bijvoorbeeld door hen toetsen te laten maken, elkaar te laten beoordelen met de discussietool, blogs te laten schrijven en beeld en geluid te laten gebruiken.